Το ρίσκο της εικονικής φιλίας

Του ΣΠΥΡΟΥ ΒΟΣΙΝΑΚΗ
 

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΣΙΑΦΑΚΑΣ
 

Οι πρώτοι ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης εμφανίστηκαν ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του '90, αλλά η χρήση τους διαδόθηκε ευρέως τα τελευταία τρία χρόνια. Κάποιοι από αυτούς προσφέρουν εξειδικευμένες υπηρεσίες, όπως ο LinkedIn, που αποσκοπεί στις επαγγελματικές διασυνδέσεις, και ο Last FM, που απευθύνεται σε μουσικόφιλους. Κάποιοι άλλοι, όπως οι πολύ δημοφιλείς Facebook και MySpace, είναι «γενικού τύπου» και είναι σχεδιασμένοι τόσο για την υποστήριξη γνωριμιών με ανθρώπους με παρόμοιες προτιμήσεις όσο και για την επικοινωνία και ανταλλαγή περιεχομένου με πραγματικούς φίλους, γνωστούς και συγγενείς.

Η χώρα μας δεν έχει μείνει μακριά από τις εξελίξεις. Οι έλληνες χρήστες του Facebook ξεπερνούν τις 300 χιλιάδες, αριθμό ιδιαίτερα μεγάλο αν συνυπολογίσουμε τα χαμηλά ποσοστά πρόσβασης των συμπολιτών μας στο δίκτυο σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Είναι μάλιστα αξιοπρόσεκτο ότι αρκετοί έλληνες πολιτικοί και καλλιτέχνες έχουν ήδη γραφτεί ως χρήστες και έχουν γίνει «φίλοι» με τους υποστηρικτές τους.

Η κοινωνική δικτύωση επεκτείνει την παραδοσιακή χρήση του παγκόσμιου ιστού, υιοθετώντας νέα μοντέλα επικοινωνίας και ανταλλαγής περιεχομένου μεταξύ των χρηστών. Η νέα μορφή «κοινωνικής διάδρασης» επηρεάζει τόσο τη μορφή του παγκόσμιου ιστού και τους τρόπους πρόσβασης και διαχείρισης του περιεχομένου του όσο και τη συνεργασία μεταξύ επαγγελματιών, αλλά και την επικοινωνία μεταξύ των πολιτών γενικότερα. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία δύο χρόνια γεννιέται μια νέα επιστήμη, η επιστήμη του ιστού (web science), της οποίας στόχος είναι, μεταξύ άλλων, και η μελέτη των κοινωνικών επιπτώσεων της χρήσης των διαδικτυακών υπηρεσιών.

Εκ πρώτης όψεως τα κοινωνικά δίκτυα φαίνεται να παρουσιάζουν έναν αριθμό πλεονεκτημάτων, με πρώτο τη δημιουργία εικονικών κοινοτήτων ειδικού ενδιαφέροντος, όπου η συντήρηση και ανανέωση του περιεχομένου γίνεται συμμετοχικά από τα ίδια τα μέλη.

1 στους 4 λέει ψέματα στο facebook

Ψέματα λέει και γράφει 1 στους 4 χρήστες στο Facebook σε μια προσπάθεια να εντυπωσιάσει τους φίλους και τους αγνώστους που έχει ως "friends" στο μεγάλο κοινωνικό δίκτυο.

Πέρα από τα ψέματα που λένε οι χρήστες στο Facebook, η έρευνα παρουσιάζει στοιχεία για τα προσωπικά δεδομένα που αποκαλύπτουν οι χρήστες μέσω του κοινωνικού δικτύου.

Η Consumer Reports εξέτασε 2.000 νοικοκυριά από τα οποία το 25% δηλώνει ψέματα στο Facebook προκειμένου να προστατέψει τα προσωπικά δεδομένα στο site.

Οι χρήστες φαίνεται ότι συνειδητοποιούν σιγά σιγά τη δύναμη του δικτύου αφού το ποσοστό όσων δηλώνουν ψέματα στο Facebook για να προστατέψουν την ιδιωτικότητά τους είναι αυξημένο κατά 10% σε σχέση με πέρυσι.

Το Facebook απαιτεί από τους χρήστες να δηλώνουν το πραγματικό τους όνομα και την πραγματική τους διεύθυνση στο Facebook όμως φαίνεται ότι οι χρήστες παραβιάζουν αυτόν τον όρο δηλώνοντας ψέματα.

Φυσικά η προστασία των προσωπικών δεδομένων είναι μόνο ένας λόγος που οι χρήστες ψεύδονται στο Facebook.

Ένας άλλος λόγος είναι για να εντυπωσιάσουν τους φίλους τους ή καινούργια flirt που ανακαλύπτουν online.

Επίσης συχνά οι εργοδότες χρησιμοποιούν ψεύτικα προφίλ για να ελέγχουν τους εργαζόμενους ή για να βρίσκουν πληροφορίες για όσους κάνουν αίτηση για δουλειά στην εταιρεία τους.

Η έρευνα καταλήγει ότι τα στοιχεία που κρύβουν κάποιοι χρήστες του Facebook ενδέχεται να βλάψουν κάποιους άλλους χρήστες.

Ωστόσο η επώνυμη χρήση του site δεν αφήνει πάντα πολλά περιθώρια καθώς μεταξύ των φίλων υπάρχουν και πραγματικοί άνθρωποι από το περιβάλλον που ενδέχεται να αντιδράσουν σε ένα ψέμα αποκαλύποντας στοιχεία για τον εαυτό του.

Εικονικοί κόσμοι και Προκατάληψη

Η προκατάληψη αποτέλεσε ανέκαθεν τροχοπέδη στην πρόοδο. Τι είναι όμως η προκατάληψη;

• Γνώμες, πεποιθήσεις που σχηματίζουμε εκ των προτέρων για κάτι, έπειτα από επηρεασμό πραγμάτων, γεγονότων, φαινομένων, καταστάσεων, ιδεών, αντιλήψεων, στάσεων… και χωρίς προσεκτική και λογική εξέταση.

• Μια ιδιότητα της καθημερινής σκέψης και σκέψης απέναντι στη ζωή γενικά, μέσω της αποδοχής ή επιβολής (από την κοινωνία) στερεοτύπων, άρα μιας κομφορμιστικής συμπεριφοράς.

Φυσικά, αυτό έχει επηρεάσει πολλούς τομείς της ζωής μας, αλλά κυρίως την συμπεριφορά μας απέναντι σε κάποια πράγματα ή καταστάσεις. Μια τελευταία σφυγμομέτρηση των πεποιθήσεων του πληθυσμού παγκοσμίως, έδειξε ότι ο τομέας που εξετάζουμε, η εικονική πραγματικότητα, έχει επηρεαστεί από τέτοιου είδους προκαταλήψεις. Που την συναντούμε;

• Σε κάποια παιχνίδια, όπως για παράδειγμα το Counter Strike, όπου οι δύο αντίπαλες παρατάξεις χωρίζονται σε τρομοκράτες και αντι-τρομοκράτες, οι «περιθωριακοί» τρομοκράτες είναι Άραβες ενώ οι «γενναίοι και πατριώτες» αντι-τρομοκράτες ανήκουν στον αμερικανικό στρατό. Αυτό μας επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό, αφού καταλήγουμε να θεωρούμε τους Άραβες (και παρόμοιους με αυτούς) επικίνδυνους, ενώ τους Αμερικάνους σωτήρες της ανθρωπότητας.

• Σε παιχνίδια κοινωνικής φύσεως, όπως το Second Life ή το Sims, τα avatar των παικτών είναι τέλεια εξωτερικά, με πολύ αδύνατα κορμιά, που συχνά αγγίζουν το υπερφυσικό, καθώς οι αναλογίες τους απέχουν από το ανθρώπινο σώμα. Έτσι, δημιουργείται η αντίληψη ότι ο αδύνατος άνθρωπος είναι και ωραιότερος.

• Τέλος, εμείς οι ίδιοι επενεργούμαστε από προϊούσες (προϋπάρχουσες ιδέες) με αποτέλεσμα να λέμε απερίσκεπτα ότι η εικονική πραγματικότητα προκαλεί μόνο κακό, επηρεάζοντας έτσι και μικρότερες ηλικίες, που δεν μπαίνουν στην διαδικασία να επεξεργάζονται τις πληροφορίες που δέχονται

Η εμφάνιση τέτοιων ιδεών στους εικονικούς κόσμους πρέπει να βάζει τον καθένα από εμάς σε σκέψεις, ώστε να αποκτήσουμε μια κριτική στάση απέναντι στα διάφορα ερεθίσματα που δεχόμαστε, και να μην καθορίζουμε τις πράξεις μας ανάλογα με παλιομοδίτικες απόψεις.

Η αρχαία αγορά της Αθήνας

Η πρώτη ενότητα παραγωγών που προβάλλεται στη «Θόλο» έχει θέμα την Αρχαία Αγορά των Αθηνών και η επιλογή του θέματος εντάσσεται στον προσανατολισμό του Ιδρύματος σε θέματα ελληνικής ιστορίας και πολιτισμού. Για την υλοποίησή της συνεργάστηκαν επιστήμονες του ΙΜΕ, όλων των ειδικοτήτων, και εξωτερικοί συνεργάτες. Επίσης, το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, θέλοντας να παρουσιάσει ολοκληρωμένα και επιστημονικά τεκμηριωμένα την Αρχαία Αγορά, επέλεξε την ανάπτυξη του θέματος σε τρεις διαφορετικές περιηγήσεις, που η καθεμία έχει χρονική διάρκεια 20-50 λεπτά: «Διαδραστική περιήγηση στην Αρχαία Αγορά», «Δρώμενο στην Αρχαία Αγορά» και «Η Αθηνά στην Αρχαία Αγορά».

Διαδραστική Περιήγηση στην Αρχαία Αγορά

Οι θεατές ξεναγούνται στο χώρο της Αρχαίας Αγοράς και, με την καθοδήγηση ειδικού μουσειοπαιδαγωγού, έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν οι ίδιοι τη διαδρομή που θα ακολουθήσουν. Η αναπαράσταση της Αγοράς σε τρεις διαφορετικές στιγμές της ιστορίας της δίνει τη δυνατότητα στον επισκέπτη να αντιληφθεί την εξέλιξη μέσα στο χρόνο και τη μεταβολή των λειτουργιών του χώρου από εποχή σε εποχή, όπως αυτή αποτυπώνεται στις αρχιτεκτονικές και πολεοδομικές διαφοροποιήσεις της. Στην κλασική Αγορά (περί το 400 π.Χ.) τονίζεται η σημασία των δημόσιων διοικητικών κτηρίων και η ύπαρξη ενός μεγάλου ανοιχτού χώρου για συναθροίσεις και αθλητικές δραστηριότητες. Στα Ελληνιστικά χρόνια (περί το 150 π.Χ.) δεσπόζουν τα μεγάλα εμπορικά κτήρια (στοές) και δίνεται έμφαση στην ευεργετική δράση των ελληνιστικών ηγεμόνων. Τέλος, η ρωμαϊκή εικόνα της Αγοράς (περί το 150 μ.Χ.) αποτυπώνει τη σταδιακή της αποδυνάμωση ως διοικητικού και εμπορικού κέντρου, γεγονός που άφησε περιθώρια για την ανάπτυξη του θρησκευτικού και πολιτιστικού χαρακτήρα της, καθώς ανεγέρθηκαν καινούργιοι ναοί, ωδείο, βιβλιοθήκη και νυμφαίο.

 

Η Αθηνά στην Αρχαία Αγορά

Το ταξίδι αρχίζει από την Αρχαϊκή περίοδο, με αφετηρία την κατεστραμμένη από τους Περσικούς Πολέμους Αγορά της Αθήνας. Με τη βοήθεια της θεάς Αθηνάς, που αναδύεται μέσα από ένα βράχο, οι θεατές μεταφέρονται στα Κλασικά χρόνια και περιηγούνται τα κτήρια που έχουν ανοικοδομηθεί στην Αγορά. Χρησιμοποιώντας μάλιστα το χειριστήριο με το οποίο είναι εξοπλισμένη κάθε θέση, συμμετέχουν στην κατασκευή της Ποικίλης Στοάς. Στη συνέχεια παρακολουθούν την πομπή των Παναθηναίων και ψηφίζουν στον οστρακισμό του 416 π.Χ. Στα Ελληνιστικά χρόνια παρακολουθούν την κατασκευή της Στοάς του Αττάλου, ενώ ο Μονόπτερος ναός είναι η αφετηρία για να φτάσουν στη Ρωμαϊκή εποχή. Μέσω του αμφορέα, που αποτέλεσε εξαρχής το μέσο για το ταξίδι αυτό στο χρόνο, οι θεατές επιστρέφουν στο παρόν, στις διαχρονικές αξίες και τα ιδεώδη που γεννήθηκαν στην Αρχαία Αγορά και αποτελούν σήμερα παγκόσμια κληρονομιά.

Δρώμενο στην Αρχαία Αγορά

Σύνθετο θεατρικό δρώμενο κατά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας της «Θόλου», στο οποίο η προβολή Εικονικής Πραγματικότητας συνδυαζόταν με τη δράση των ηθοποιών. Θέμα του δρώμενου ήταν οι θρησκευτικές, εμπορικές και πολιτειακές λειτουργίες που επιτελούνταν στο χώρο της Αγοράς, ενώ απαραίτητη ήταν και η συμμετοχή των θεατών.

 Τα προγράμματα που παρουσιάζονται στην Αρχαία Αγορά είναι εξ ολοκλήρου παραγωγή του ΙΜΕ. Χάρη στην τεχνολογική τους δομή εμπλουτίζονται διαρκώς, ενώ η διαδραστικότητά τους αφήνει περιθώρια στους θεατές να διαμορφώνουν τη δική τους πορεία κατά την περιήγηση και να βιώνουν κάθε φορά μια διαφορετική εμπειρία.

Διαδραστική περιήγηση στην αρχαία Μίλητο

H πόλη της Μιλήτου στις δυτικές ακτές της Μικράς Ασίας, μία από τις σημαντικότερες πόλεις της Ιωνίας, αναβιώνει στην παραγωγή Εικονικής Πραγματικότητας «Διαδραστική Περιήγηση στην Αρχαία Μίλητο». Η παραγωγή αυτή, στο ειδικό περιβάλλον εμβύθισης της «Θόλου», αξιοποιεί ορισμένα νέα τεχνικά χαρακτηριστικά, που επιτρέπουν πλέον την ανάπτυξη πολλαπλών κατευθύνσεων της ψηφιακής ζωής στον εικονικό χώρο και όχι μιας προδιαγεγραμμένης πορείας. Νέο στοιχείο είναι η ρεαλιστική βλάστηση, η οποία έχει δυναμικά μεταβαλλόμενη συμπεριφορά με βάση τις αντίστοιχες εναλλαγές της φοράς και της έντασης του αέρα στο χώρο. Η παραγωγή ενσωματώνει επίσης σχετικό μοντέλο δυναμικού υπολογισμού της θέσης του ήλιου ανάλογα με το γεωγραφικό μήκος και πλάτος τη δεδομένη χρονική στιγμή στο παρελθόν.

 

Τρισδιάστατη ταινία : << Δαρβίνος, το μυστήριο της φύσης>>

Η τρισδιάστατη ταινία με τίτλο «Δαρβίνος: το μυστήριο της φύσης» παρουσιάζεται στη «Θόλο», το θέατρο Εικονικής Πραγματικότητας του «Ελληνικού Κόσμου». Η ταινία υπόσχεται ένα περιπετειώδες ταξίδι ανακάλυψης της εξέλιξης της ζωής στον πλανήτη μας μέσα από τα μάτια του Δαρβίνου.

Στη Βικτοριανή εποχή πολλά φυσικά φαινόμενα είχαν ήδη ανακαλυφθεί και περιγραφεί με βάση φυσικούς νόμους, έλειπε όμως μια πιο πειστική αναπαράσταση του θεμελιώδους μηχανισμού της ζωής. Με ποια διαδικασία εμφανίζονται νέα είδη για να αντικαταστήσουν αυτά που εκλείπουν; Ήταν πλέον η κατάλληλη στιγμή για μια συνολική ερμηνεία που θα «ξεκλείδωνε» το μυστήριο των μυστηρίων: την ίδια τη ζωή.

Οι θεωρίες του Δαρβίνου για τη φυσική επιλογή και την προέλευση των ειδών -συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου- παρουσιάζονται στην ταινία με τρόπο εντυπωσιακό αλλά και εύληπτο. Αποκαλύπτεται σε όλο το του το μεγαλείο το υπέροχο τοπίο της φύσης και αποκαθίστανται βήμα βήμα τα κομμάτια του επιστημονικού αυτού αινίγματος. Παράλληλα, νέα ερωτήματα δημιουργούνται, που αφήνουν περιθώρια για καινούριες ερμηνείες.

Υπάρχουν εντυπωσιακά γραφικά στην 360° οθόνη της «Θόλου».

Virtual Reality: Πέλλα

Εικονική αναπαράσταση της «Οικίας του Διονύσου» στην Πέλλα 
Το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού δημιούργησε την εικονική αναπαράσταση μιας σημαντικής ελληνιστικής οικίας της Πέλλας, της λεγόμενης «Οικίας του Διονύσου» η οποία θα αποτελέσει έκθεμα στην επερχόμενη έκθεση του Λούβρου: «Μακεδονία. Το βασίλειο του Μεγάλου Αλεξάνδρου». Η έκθεση θα διαρκέσει από τις 13/10/2011 έως τις 16/01/2012. Η οικία ονομάστηκε συμβατικά έτσι από το ψηφιδωτό με το Διόνυσο πάνω σε πάνθηρα, που κοσμούσε έναν από τους ανδρώνες της.




http://youtu.be/wyZx4lDUtIE